< >

 

Het geslacht Phalaenopsis kent ruim 50 soorten

De eigenlijke beschrijving van het geslacht Phalaenopsis, met herbariummateriaal, begon bij Linnaeus in 1753. Hij kende slechts 1 soort, namelijk Phalaenopsis amabilis, door hem overigens Epidendrum amabilis genoemd. Pas na bijna een eeuw werd in 1825 op de Filippijnen een tweede soort ontdekt. Dit was Phalaenopsis aphrodite, eerst ook amabilis genoemd. Kort daarna werden ook Ph. cornu-cervi, Ph. sumatrana, en Ph. rosea ontdekt. Op dit moment zijn er ruim 50 soorten beschreven. Daarnaast zijn er ook nog sterk verwante geslachten als Doritis, Paraphalaenopsis en Kingiëlla.


Phalaenopsis		 Bij de naam Phalaenopsis denken de meeste mensen aan een soort die warm en beschaduwd moet gekweekt worden en met Indonesië als het land van herkomst. Wie er wat meer in thuis is, weet dat men ook de soorten van de Filippijnen beslist niet moet uitvlakken. Daarmee houdt de kennis van een groot deel van de orchideeënhobbyisten over Phalaenopsis wel op. Over verspreidingsgebied en groeiomstandigheden valt echter nog heelwat meer te vertellen. Zoveel zelfs dat de titel, "een geslacht van uitersten" echt niet overdreven is.

Het verspreidingsgebied van Phalaenopsis is veel groter dan alleen maar Indonesië en de Filippijnen. Ruwweg tussen 30 graden Noorderbreedte en 15 graden Zuiderbreedte en van Bhutan, Assam in India (de voet van de Himalaya), Oost Tibet, West China tot Noord Australië en alles daartussenin kan men deze soort terugvinden.

Phalaenopsis groeit in uiteenlopende klimaten

Phalaenopsissen groeien op hoger gelegen gebieden (Ph. mannii in Assam), tot praktisch op het strand (Ph. stuartiana op de Filippijnen). Hieruit alleen al blijkt dat er grote verschillen zijn in de groeiomstandigheden. In Assam aan de voet van de Himalaya zakt de temperatuur in de winter tot onder de 7 graden celcius en op de Filippijnen op zeeniveau nooit onder de 18 graden celcius.

Voor de groeiplaatsen kan nog een aantal andere verschillen worden aangegeven. In de noordelijke meest typische moessongebieden groeien Phalaenopsissen vaak op kalksteenrotsen met een laagje mos. Vóór de middag staan ze daar dan in de volle zon. Heel bijzonder aan een aantal van deze soorten is dat ze in de droge tijd al het blad laten vallen. Ze bloeien dan op de kale wortels. Dit geldt voor met name Ph. lobbii en Ph. parishii uit India, Ph. lowii en Ph. wilsonii uit Oost Tibet en Ph. stobartiana uit Birma.


Phalaenopsis		 In alle overige gebieden groeien de Phalaenopsissen op boomtakken langs of boven water, met daardoor een constant hoge luchtvochtigheid, of aan de weerkant tegen de stammen van de bomen. In het laatste geval is de lucht ter plaatse dan meestal zo verzadigd van water dat een kleine verlaging van de temperatuur zware condensvorming of regen tot gevolg heeft. De wortels die tegen de kale stammen zitten, soms meters lang, zuigen zich dan vol.

Phalaenopsissen groeien dus over het algemeen in warme gebieden. Uitzondering is de al genoemde Ph. mannii. Ph. mariae van de Filippijnen groeit daar op ongeveer 700 m. hoogte in wat gematigder omstandigheden. Dat geldt ook voor Ph. lueddemanniana die bij hogere temperaturen veel adventiefplantjes aan de stengels maakt en bij wat lagere meer bloemen.

Een en ander heeft als gevolg dat wij Phalaenopsissen over het algemeen warm moeten kweken, bij minimum nachttemperaturen van 18 graden celcius in de winter. Het kan ook wel wat lager, zeker bij hybriden, maar dan zullen de groei en de bloei minder zijn. Bij nachttemperaturen onder de 15 graden celcius wil het beslist niet meer. Voorwaarde voor het op lagere temperaturen kweken is dat er ook wat droger wordt gekweekt.